logo

Read more »

10 món ăn 'ngậm' hóa chất gây xôn xao thị trường thực phẩm

Thịt bò làm giả từ thịt lợn sề, cơm nở gấp đôi nhờ bột hóa chất, chân giò nhừ nhờ bột làm sạch bồn cầu… là những thực phẩm khiến người tiêu dùng lo lắng nhất trong năm.

1. Thịt bò bị làm giả từ thịt lợn sề

Đầu năm, thông tin nhiều tiểu thương tại các chợ đầu mối dùng phẩm màu, hóa chất, phụ gia tẩm ướp để biến thịt lợn sề thành thịt bò khiến hàng triệu người tiêu dùng lo lắng. Bằng cách “hô biến” thịt lợn sề thành thịt bò, chủ kinh doanh có thể bán với giá gấp 3 lần thịt lợn tại các lò mổ, từ 60.000 – 70.000 đồng lên 200.000 đồng/kg.

Tẩm ướp hóa chất và phụ gia, nhiều người có thể biến thịt lợn thành thịt gà.

Nhiều chủ quán cơm bình dân, quán phở, cửa hàng bán thịt bò khô cũng tự chế thịt lợn thành thịt bò bằng phẩm màu hoa hiên và một số phụ gia trong quá trình nấu, để đánh lừa người tiêu dùng và gia tăng lợi nhuận. Thịt bò bị làm giả không có mùi thơm, vị ngọt và bở hơn so với thịt bò thật. Ngoài việc bỏ tiền thật mua hàng giả, người ăn còn có thể gặp nguy hiểm về sức khỏe do những loại phẩm màu, phụ gia kém chất lượng, thậm chí không được sử dụng trong ngành thực phẩm.

2. Dừa bị tẩy trắng bằng hóa chất

Uống dừa bị tẩy trắng rất nguy hiểm cho sức khỏe.

Hóa chất tẩy trắng dừa không bao bì, không nhãn mác được bán tràn lan trên thị trường với giá 125.000 đồng/kg. Chỉ cần pha 6 muỗng bột hóa chất (gồm 2 loại) vào thùng nước 20 lít rồi ngâm dừa vỏ nâu vào đó, chủ buôn có thể “hô biến” cả trăm trái dừa trở nên trắng nõn.

Một bác sĩ chuyên về an toàn vệ sinh thực phẩm cho biết, hóa chất tẩy trắng dừa có thể là một loại axít gốc phốt pho cộng với lưu huỳnh, chỉ được dùng với liều lượng phù hợp, có kiểm soát. Lạm dụng chất tẩy trắng này rất nguy hiểm cho sức khỏe con người, có thể gây ra các bệnh về đường tiêu hóa, hô hấp… Vị chuyên gia khuyên người tiêu dùng nên chọn dừa còn vỏ xanh, không nên mua loại đã cạo sạch vỏ, tẩy trắng.

3. Bún, bánh canh có chất tẩy trắng

Bún, banh canh chứa chất tẩy trắng khiến người tiêu dùng sợ hãi.

Tháng 5 vừa qua, kiểm tra 4 cơ sở sản xuất bún, hủ tiếu, bánh canh tại Tây Ninh, Phòng cảnh sát phòng chống tội phạm về môi trường (PC49) đã phát hiện nhiều mẫu thực phẩm dương tính với chất tẩy trắng Tinopal. Tình trạng tương tự cũng xảy ra ở một số cơ sở ở Cần Thơ, Đồng Tháp, TP HCM. Người sử dụng bún, bánh canh chứa Tinopal lâu dài có nguy cơ loét đường ruột, suy gan, suy thận, ung thư…

4. Mít non chín trong vòng một ngày

Mít chín chỉ sau một ngày tiêm hóa chất.

Với mỗi bịch hóa chất Trung Quốc có giá 100.000 đồng, gồm 10 lọ, sau khi pha vào nước và “tiêm” cho mít, nhiều chủ vườn ở Chơn Thành, Hớn Quản, tình Bình Phước có thể khiến vài tấn mít chín trong vòng một đêm. Theo các hộ trồng, đó là cách phổ biến – “ở đâu người ta cũng dùng” - để mít mau chín, kịp có hàng bán và tăng lợi nhuận.

5. Cơm trắng nở gấp đôi bằng bột hóa chất 8.000 đồng

Bột nở gạo màu trắng mịn, có mùi thơm nhẹ.

Với một gói bột hóa chất 8.000 đồng, các hàng cơm bụi có thể "hóa phép" 10 kg gạo thành cơm nở bung trắng đều, hạt to mẩy tương đương như khi nấu 20 kg gạo thông thường. Loại bột này có màu trắng, nhỏ, mịn như đường cát, mùi thơm nhẹ, bao bì chằng chịt chữ Trung Quốc. Vụ bê bối liên quan đến “ngọc thực” này khiến hàng nghìn người hay ăn cơm bụi lo lắng, nhất là với những quán cơm bình dân giá rẻ.

6. Gà vàng ươm do nhuộm hóa chất

Gà được nhuộm hóa chất để trông vàng, bắt mắt hơn nhưng tiềm ẩn nhiều nguy hiểm về sức khỏe.

Tháng 8 vừa qua, Đoàn kiểm tra liên ngành huyện Bình Chánh, TP HCM phát hiện một số lò mổ thực hiện giết mổ gia cầm trái phép. Ngoài ra, để gà, vịt có màu bắt mắt, sau khi giết mổ, nhiều cơ sở còn dùng hóa chất để tẩm ướp, “nhuộm” vàng da gà. Tình trạng này sau đó được phát hiện thêm tại nhiều nơi, gây hoang mang cho người tiêu dùng. Thậm chí, các chủ kinh doanh sản phẩm chất lượng cũng bị ảnh hưởng vì sức mua trên thị trường sụt giảm. Theo các chuyên gia y tế, gà vàng ươm do nhuộm hóa chất có nguy cơ gây ung thư cho người ăn.

7. Nem, giò ngon từ thịt thiu

Nhiều thứ hóa chất được sử dụng trong quá trình làm chả, giò lụa, nem, cá viên...

Thông tin tẩm hàng chục loại hóa chất vào thịt thiu để sản xuất chả lụa, nem, bò viên… bắt mắt, thơm ngon được chính chủ một số cơ sở làm nem, giò “tiết lộ”. Trong đó, muốn nem, chả lụa giòn, dai, người sản xuất cho K70, hỗn hợp Polyphosphate (E451, E452)… giá 130.000 đồng/bịch khoảng một kg. Còn để làm dậy mùi thịt nhập từ Mỹ và Singapore, người làm chỉ cần gia giảm chất Sodium benzoate và Pork pase NQ-446.

Mặc dù không thể khẳng định tất cả chả, giò trên thị trường đều tẩm hóa chất, song thông tin trên vẫn khiến rất nhiều người lo lắng vì nguy cơ đã ăn vài kg phụ gia và hàng chục cân thịt thiu vào người.

8. Hải sản trắng nõn nhờ đạm Urea và thuốc tẩy Javel

Để tẩy trắng hải sản trắng, nhiều người bán hàng tẩm thêm ure và nước tẩy trắng javen. Ảnh minh họa.

Không phải lần đầu bị phát hiện, song thông tin hải sản bị tẩy trắng bằng đạm Urea và Javel một lần nữa gây hoang mang cho người tiêu dùng trong năm 2013, vì sự tái diễn phủ rộng. Thậm chí, với nhiều chủ kinh doanh, đây là cách hoàn hảo để bảo quản và tẩy trắng hải sản, vì chi phí rẻ, hiệu quả cao, mặc dù tiềm ẩn rất nhiều nguy hiểm cho người ăn.

Theo Thạc sĩ Lê Thanh Hải, giảng viên Đại học Hùng Vương TP.HCM, bản chất clorin (hay javel) là chất tẩy trắng thuỷ sản, vì có tính oxy hoá mạnh, dễ hình thành các gốc tự do, nhờ đó phá huỷ tế bào vi sinh rất nhanh chóng, cũng đồng nghĩa với việc phá huỷ tế bào cơ thể người với dư lượng còn sót, gây rối loạn gen, ung thư… Còn urea tích luỹ ở thận dưới dạng tinh thể gây sạn thận, hoặc đi vào chu trình thải đạm amoni của thận, gây độc cho tế bào, viêm cầu thận…

9. Chân giò nhừ nhờ bột làm sạch bồn cầu

Chỉ cần vài thìa bột nhừ, xương ninh, chân giò sẽ mềm sau chỉ khoảng 20 phút.

Một số cửa hàng ở Hà Nội bị phát hiện dùng bột nhừ (bột khai) để làm nhừ nhanh thức ăn (xương, chân giò, thịt bò, khoai, đỗ đen…) mà không bị nát. Loại bột này có tên Natri Hydro Carbonat (NaHCO3) được bán với giá 20.000 – 25.000 đồng/kg. Theo quy định của Bộ Y tế, chúng chỉ được dùng tối đa 45g trên một kg thực phẩm cần chế biến, song cần phân biệt rõ hóa chất NaHCO3 dùng trong công nghiệp với loại dùng trong thực phẩm (có độ tinh khiết cao).

Theo PGS.TS Trịnh Lê Hùng, khoa Công nghệ Hóa học, đại học Khoa học Tự nhiên (đại học Quốc gia Hà Nội), bột nhừ chính hiệu bản chất là các enzim tiêu hóa, được sử dụng để làm mềm thức ăn nhanh nhưng rất khó sản xuất đại trà, và giá không hề rẻ. “Tôi chưa bao giờ nghĩ bột nhừ thật lại có giá 30.000đồng/kg. Ở Việt Nam chưa sản xuất được bột nhừ chính hiệu, nếu nhập về và bán thì giá phải lên đến hàng triệu đồng/kg”, ông Hùng nhấn mạnh.

10. Rau tươi, xanh "hồi sinh" từ rau héo

Chất tẩy trắng để xử lý rau củ héo được mua ở chợ "thần chết" Kim Biên.

Pha một kg bột hóa chất màu trắng có tên gọi là chất tẩy đường vào 100 lít nước, các tiểu thương tại một số chợ ở TP.HCM có thể làm "hồi sinh" 400-500kg rau, củ, quả. Theo đó, rau nhập trước đó cả tuần mà vẫn không hề úng, hư khi đến tay người tiêu dùng. Đó là các loại hóa chất công nghiệp được bán với giá 20.000 - 50.000 đồng mỗi kg.

Tiến sĩ Trần Bích Lam, giảng viên bộ môn công nghệ thực phẩm, khoa kỹ thuật hoá học, đại học Bách khoa TP.HCM, cho biết việc sử dụng hoá chất công nghiệp xử lý thực phẩm là không được phép vì hàm lượng các chất độc hại còn lại rất cao. Do quá trình ngâm lâu, khi ngấm vào thực phẩm, những chất này sẽ kết hợp với những thành phần khác làm biến đổi chất lượng và ảnh hưởng tới sức khoẻ.

Nguồn: http://vietnamnet.vn/vn/doi-song/153262/10-mon-an--ngam--hoa-chat-gay-xon-xao-thi-truong-thuc-pham.html

Read more »

Phát hiện chả cá chứa chất cấm

Ngày 14/10, UBND tỉnh Phú Yên có văn bản yêu cầu Sở Y tế tỉnh và các đơn vị liên quan xử lý nghiêm các chủ hàng, chủ cơ sở chế biến chả cá có chứa chất cấm, thông báo rộng rãi đến người dân biết.

rước đó, đoàn công tác liên ngành của tỉnh đã lấy bảy mẫu nguyên liệu và chả cá thành phẩm ở chợ trung tâm TP Tuy Hòa đưa đi kiểm nghiệm và xác định tất cả đều nhiễm chất cấm.

Cụ thể, cả bảy mẫu đều chứa dư lượng urê với hàm lượng 15,0-47,6 mg/kg và có 5/7 mẫu chứa dư lượng chloramphenicol với hàm lượng 0,1-1,24 µg/kg. Cả hai chất này đều cấm sử dụng trong bảo quản và chế biến thủy sản thực phẩm.

Trong đó, “chất chloramphenicol sử dụng nhiều sẽ gây ức chế hệ thống tủy xương, gây suy giảm bạch cầu, tiểu cầu, hồng cầu, làm thiếu máu, kích thích hệ thống tiêu hóa, gây kháng thuốc kháng sinh ở các loại vi khuẩn” - một bác sĩ của Chi cục An toàn Vệ sinh Thực phẩm tỉnh Phú Yên, cho biết thêm.

Viet Bao.vn (Theo Pháp Luật TPHCM

Read more »

Muôn loại hóa chất ép hoa quả "chín đẹp"

Gia đình & Xã hội phản ánh, ông Nguyễn Văn Bình (xã Tân Lập, huyện Đan Phượng, Hà Nội) – một người trồng hoa quả cho biết những người bán hàng thường dùng hóa chất để làm hoa quả chín nhanh. “Thuốc này bán rẻ lắm, chỉ khoảng 25.000 - 30.000 đồng/lọ chấm vào cuống là quả chín ngay sau 12h, lại chống được thối, bền màu. Thậm chí với một số quả như na, chuối, dưa hấu chấm thuốc này còn tăng độ ngọt nữa đấy”.

Theo điều tra của phóng viên, lọ hóa chất mà ông Bình nói có giá khoảng 25.000 đồng, có thể chấm cho khoảng 2 tạ quả chín đẹp, người mua có thể dễ dàng tìm thấy những lọ thuốc này ở các cửa hàng bán thuốc trừ sâu.

Anh Hà Tấn Minh (phố Hoa Bằng, Cầu Giấy, Hà Nội) còn thẳng thắn chia sẻ kinh nghiệm buôn bán hoa quả của mình, không mua được thuốc chấm quả thì có thể dùng thuốc sâu. Dưa hấu còn non, sau khi trảy về chỉ cần lấy nan hoa xe đạp chấm một ít thuốc sâu, sau đó tiêm vào thịt quả dưa với độ sâu khoảng 1,5- 2cm thì chỉ trong 10 tiếng quả dưa đó sẽ bóng vỏ, ruột chín đỏ đẹp, thậm chí còn tăng ngọt nữa. Khi chúng tôi tỏ ý băn khoăn cho sự an toàn của người sử dụng thì anh Minh tặc lưỡi: “Lượng thuốc sâu quá ít, không đủ độ để ngộ độc đâu nên bán cho  hàng xóm cũng cứ vô tư đi”.  

Theo giảng viên Vũ Văn Tiến ( Trường ĐH Hồng Đức) cho biết: “Các loại thuốc ép quả chín nhanh thường có thành phần là ethrel, hoạt chất này cũng có trong đất đèn. Đây là một loại chất rất độc, hàm lượng cho phép sử dụng rất nhỏ. Ở nhiều nước trên thế giới, chất này đã bị cấm sử dụng trong việc chế biến, bảo quản trái cây. Nếu phun hoặc nhúng chất vào hoa quả này sẽ tạo ra dư lượng, dễ gây ngộ độc cho người ăn. Nguy hiểm hơn, ethrel tác dụng với thành phần nitơrat trong quả sẽ tạo ra chất etylenglycol dinitrat - một chất rất độc, hàm lượng cho phép là dưới 0,3mg/m3- trong khi người chấm thuốc thì chỉ cốt cho quả chín mà không hề biết đến hàm lượng này”.

Theo ông Lê Quốc Tuấn (Bộ môn độc chất môi trường, Trường ĐH Nông lâm TP.HCM), ethrel không phải là một chất “cực độc” hay “cực nguy hiểm” nhưng lại có những độc tính nhất định. Các nghiên cứu trên động vật cho thấy liều gây chết dùng qua đường ăn uống là LD50 > 2.000mg/kg. Nghĩa là với liều lượng ethrel 2.000mg/kg có thể tiêu diệt 50% các loài động vật thử nghiệm trong một thời gian nhất định (thường là 4 giờ). Ethren rất có hại đối với da và mắt, rất dễ kích ứng làm đỏ mắt, xót mắt, ăn mòn da, gây sưng, đỏ da.

Sầu riêng, mít tắm hóa chất

Theo TS phản ánh, để có lãi, thương lái thường nhúng trái sầu riêng vào một loại hóa chất đã hòa sẵn hóa chất, đồng loạt các trái sầu riêng đều chín nhanh, đồng đều và rất bắt mắt… Đặc biệt, màu sắc của trái cây nhuộm hóa chất giống như trái chín tự nhiên, chỉ có người sành sầu riêng mới phân biệt đâu là trái tự chín và bị ép chín. Qua tìm hiểu, loại hóa chất thương lái dùng nhuộm trái có nhãn mác là “Trái Chín”, được sản xuất tại TP.HCM. Cũng có nơi sầu riêng được ép chín bằng cách pha hóa chất với nước thành hỗn hợp sền sệt bôi lên cuống trái, sau đó sầu riêng được xếp vào một nơi và phủ bạt lên trên chờ chín.

Những trái sầu riêng non bị ép chín bằng hóa chất thường chỉ có vài múi lép, nhạt thếch, thậm chí không ăn được.

Đối với mít, để làm mít chín nhanh, tiết kiệm được thời gian và công sức. Thương lái thường chọn loại thuốc có nguồn gốc từ Trung Quốc pha loãng với nước rồi tiêm trực tiếp vào quả mít. Hóa chất càng nặng đô thì thời gian thúc mít chín càng rút ngắn. Sau khi tiêm thuốc, chưa đầy 12 giờ sau là mít chín.

Cũng có thương lái dùng loại hóa chất bôi vào đầu cuống quả mít, sau đó rải thuốc lên từng trái mít rồi phủ bạt lên để hóa chất ngấm sâu vào trái làm mít nở gai và tạo màu vàng óng đến tận xơ.

Hồng xiêm ngâm bột sắt

Để quả hồng xiêm bắt mắt hơn, người bán thường ngâm quả qua một loại dung dịch được cho là bột sắt hòa với nước.

Chị Nguyễn Thị Linh (Quan Nhân, Hà Nội) mua một túi hồng xiêm về nhà, khi chị cho vào tủ lạnh chung với những quả hồng xiêm trước đó thì phát hiện các quả hồng xiêm trong hai túi có hai màu hoàn toàn khác nhau. Một loại nhìn rất bắt mắt, vàng thẫm còn một loại vẫn thấy vân xanh qua lớp vỏ mỏng.

Hồng ngâm qua bột sắt trông đẹp mắt hơn

Nghi quả bị ngâm tẩm như các khuyến cáo trên mạng, chị Linh mang hai túi hồng xiêm đến nhà người quen làm trong Viện hóa học để kiểm tra. Sau khi kiểm tra, kết quả là, những trái hồng xiêm có màu vàng thẫm đã được ngâm chất bột sắt còn hồng xiêm có màu xanh là chưa ngâm.

Chuối phun hóa chất vàng ươm

Theo phản ánh của báo chí, chuối cũng được thương lái thu mua cả vườn, chặt hàng loạt chở về đem nhúng vào xô nước có hóa chất hoặc dùng thuốc pha loãng phun trực tiếp lên từng buồng chuối rồi phủ bạt. Chỉ sau 12 giờ, từng trái chuối dù vẫn còn cứng nhưng đã chuyển sang màu vàng rất đẹp, trong khi cuống vẫn còn tươi mới...  thương lái thường sử dụng tuýp hóa chất to cỡ ngón tay giá chỉ vài nghìn đồng, đem hòa với 2 lít nước rồi phun đều lên chuối sẽ chín vàng sau một đêm, trong khi để chuối chín tự nhiên phải mất gần một tuần mà mã không thể đẹp như chuối tắm hóa chất được.

Chuối xanh non ngâm qua hóa chất nhanh chín, đẹp màu hơn

Loại thuốc ủ chuối chín nhanh này, theo các chủ hàng bán thuốc thì có nguồn gốc từ Trung Quốc và được nhập lậu về Việt Nam.

Không chỉ dùng để rấm, dú chuối, thương lái, hay nhiều nông dân còn dùng để làm chín nhanh, đều, đẹp các loại quả khác như xoài, cà chua, vải... Người tiêu dùng cần hết sức tỉnh táo khi mua hoa quả để tránh rước bệnh vào thân.

Ngay cả đu đủ xanh cũng được thương lái mua về rồi dùng hóa chất nhỏ trực tiếp lên phần cuống của từng quả đu đủ và bọc báo lại. Sau 1 ngày đu đủ đã chín vàng, trông bắt mắt, chúng được chở đến các chợ đầu mối của TP Hà Nội để bán. Tương tự như vậy, hồng xiêm xanh hái trên cây xuống có màu đen, nhưng sau khi được nhuộm qua một chút nước bột màu vàng thì sẽ vàng đẹp, bóng bẩy, người mua cứ nhầm tưởng đó là hồng xiêm già. Được biết, những người buôn bán hoa quả sử dụng bột sắt để nhuộm màu hoa quả, một loại màu công nghiệp được dùng để sản xuất polymer, thuốc nhuộm tóc, cao su, mực in... Khi chất này tích lũy trong cơ thể người sẽ gây tổn hại cho gan và thận, gây ung thư da và ung thư bàng quang.

Tẩm hóa chất đảm bảo hoa quả tươi hàng tháng

Theo phản ánh của Người Lao Động, tại chợ đầu mối Thủ Đức, Hóc Môn (TPHCM) hằng ngày có đến 300 tấn trái cây TQ (gồm lê, táo, nho, cam, quýt, hồng, đào, lựu…) nhập về. Khi trái cây TQ ra chợ lẻ, vào siêu thị, cửa hàng hay các điểm bán dọc đường đều được người bán giới thiệu là của Mỹ, Pháp, Úc, New Zealand, Ấn Độ, Chile… Thế là người tiêu dùng tin tưởng và lại tiếp tục mua hàng TQ về dùng vô tư. Trái cây TQ không chỉ tiêu thụ ở các TP lớn mà còn len lỏi về vùng nông thôn.

Theo các nhà chuyên môn: Để bảo quản trái cây, người ta có thể sử dụng sáp, màng nhựa bao bọc nhằm ngăn chặn quá trình chuyển hóa giúp tươi lâu hơn. Đồng thời, người ta cũng có thể dùng các loại hóa chất chống mốc, diệt nấm, thậm chí sử dụng cả các chất độc hại dùng trong công nghiệp để phun hoặc ngâm trái cây. Các loại hóa chất độc hại này khi được dùng tẩm ướp trái cây sẽ ngấm qua lớp vỏ để xâm nhập bên trong ruột.

Thạc sĩ Đỗ Minh Hiền, Phòng Công nghệ sau thu hoạch Viện Nghiên cứu cây ăn quả Miền Nam, cho biết người ta còn sử dụng cả hóa chất khai hoang, diệt cỏ (chất 2,4D) để bảo quản trái cây. Đây là loại hóa chất rất nguy hiểm, khi xâm nhập cơ thể con người sẽ gây nhiều chứng bệnh ung thư khó lường. Theo TS Phạm Thành Quân, Trưởng Khoa Kỹ thuật Hóa học Trường Đại học Bách khoa TPHCM, rất nhiều loại hóa chất độc hại có thể dùng để bảo quản trái cây, trong đó loại gốc clo, peroxít không mùi, không vị, không màu thường được sử dụng vì người tiêu dùng không thể nào nhận biết được.

Phần lớn các điểm bán hóa chất tại chợ Kim Biên (quận 6 - TPHCM)  đều có bán các loại hóa chất bảo quản, làm chín trái cây với giá khá rẻ. Tại một điểm bán hóa chất ở chợ này, người bán cho biết: “Những loại hóa chất bảo quản trái cây bán rất chạy. Mối lái ra đây lấy hàng nhiều lắm. Tẩm hóa chất này, trái cây để đến vài tháng cũng không hề hấn gì. Trái cây nhúng loại hóa chất này nếu hư thối trong vòng một, hai tháng mang ra đây tôi đền tiền gấp đôi”.

Những loại hóa chất này ở dạng nước có giá từ 15.000 - 32.000 đồng/kg, dạng bột 100.000 - 300.000 đồng/kg. Một số người bán còn tiết lộ cả chất phoóc- môn (dùng để ướp xác) cũng có công hiệu bảo quản trái cây rất tốt. “Xài các loại hóa chất này không chỉ giữ trái cây lâu hư mà còn có tác dụng làm cho trái căng mọng, bóng láng, trông rất bắt mắt”- một người bán tiếp thị.

Khoa học luôn khuyên rằng, ăn thật nhiều hoa quả sẽ tốt cho sức khỏe, làm đẹp da và cung cấp nhiều vitamin, chất xơ, nuôi dưỡng cơ thể, giải độc, giải nhiệt. Nhưng cứ như tình trạng trên, tốt nhất người Việt nên gạch nốt hoa quả khỏi danh sách tiêu dùng hằng ngày để bảo vệ chính mình.

theo: vietbao.vn

Read more »

Đồ hộp nhiễm độc: Ăn là liệt!

Đồ hộp là một dạng thực phẩm dự trữ phổ biến từ lâu, nhưng nếu mua và sử dụng không cẩn thận, người ăn có thể bị ngộ độc. Đã có nhiều trường hợp bị liệt vận động do nhiễm độc tố của vi khuẩn Clostridium botulinum (C. botulinum) phát triển trong loại thực phẩm này.

Chân dung thủ phạm C. botulinum

C. botulinum là một loại vi khuẩn kỵ khí gram dương, có khả năng sinh nha bào (vỏ) khi gặp điều kiện sống không thuận lợi. Nha bào của vi khuẩn có thể chịu được nhiệt độ 1200C trong bốn phút. C. botulinum sống trong đất, bùn, bụi bẩn, ruột cá, ruột gia súc và đặc biệt phát triển mạnh trong thức ăn ôi thiu, môi trường kín như thịt hộp để lâu ngày. Độc tố do C. botulinum sinh ra là loại độc tố thần kinh (neurotoxin) có bản chất là chuỗi polypetide với phân tử lượng 150kDa với các type A, B, E gây độc ở người. Độc tố này có thể bị phân huỷ ở nhiệt độ 800C trong 30 phút và 1000C trong mười phút. Độc tính của neurotoxin rất mạnh, chỉ cần 0,03mg là đủ gây tử vong ở người lớn.

C. botulinum gây ra ba thể bệnh chính. Thứ nhất là thể nhiễm qua thức ăn. Tất cả các loại thức ăn đều có thể bị nhiễm nếu bảo quản không kỹ nhưng nguồn lây bệnh chủ yếu là qua các loại đồ hộp có độ axít thấp như: đậu, bắp, củ cải đường. Thịt hộp, cá hộp cũng là một nguồn lây bệnh tiềm tàng. Vi khuẩn C. botulinum phát triển trong các loại thực phẩm nói trên, sinh độc tố và nếu ăn phải loại thức ăn này, các triệu chứng sẽ xuất hiện sau 18 – 36 giờ. Cá biệt có trường hợp bệnh xuất hiện sớm sau ăn vài giờ hoặc muộn hơn, sau vài ngày. Thể bệnh thứ hai do C. botulinum gây ra là thể ở trẻ em, chủ yếu là trẻ dưới một tuổi và nhất là sáu tháng đầu sau đẻ. Nguyên nhân chủ yếu là cho trẻ ăn phải thức ăn như mật ong, sữa, bột... có nhiễm C. botulinum ở dạng nha bào. Sau khi vào đường tiêu hoá, C. botulinum sẽ phát triển và sinh ngoại độc tố.

C. botulinum không xâm nhập được qua vùng da lành, nhưng nếu da bị tổn thương thì rất dễ nhiễm bệnh. Thể nhiễm C. botulinum qua vết thương hay gặp ở người tiêm chích ma tuý, người bị các vết thương nhỏ nhưng không chú ý sát trùng đầy đủ khiến vi khuẩn xâm nhập, nhân lên và sinh độc tố.

Ngoài ra, trên thực nghiệm ở khỉ, độc tố của C. botulinum cũng có thể gây bệnh nếu được hít qua phổi.

Phát hiện và điều trị

Độc tố của C. botulinum khi vào cơ thể sẽ ngăn chặn sự giải phóng một chất dẫn truyền thần kinh là acetylcholine tại các đầu mút thần kinh tiền sinap. Vì vậy, các xung động thần kinh sẽ bị ngưng trệ dẫn đến triệu chứng liệt vận động, có thể gây liệt toàn thân. Các dấu hiệu bao gồm nói khó, khó nuốt, khô miệng, liệt mặt, liệt các dây thần kinh vận nhãn gây nhìn đôi, sụp mi; khi liệt các cơ hô hấp (cơ liên sườn, cơ hoành, cơ ức đòn chũm, cơ thang) thì gây khó thở thậm chí ngừng thở dẫn đến tử vong.

Thể bệnh nhiễm qua thức ăn thường có triệu chứng đau bụng, nôn mửa, tiêu chảy. Táo bón có thể xuất hiện sau khi đã có các triệu chứng liệt cơ. Ở trẻ em, táo bón thường là dấu hiệu đầu tiên trước khi xuất hiện yếu cơ, khóc yếu, thở yếu, chảy nước dãi, sụp mi, bỏ bú hoặc không bú được, suy hô hấp và liệt cơ toàn thân.

Nếu có nghi ngờ, tốt nhất không ăn hoặc chỉ ăn sau khi nấu chín kỹ. Ảnh: Vi Thoại

Tất cả các trường hợp nhiễm C. botulinum cần được theo dõi sát sao tại các cơ sở y tế để phát hiện dấu hiệu liệt cơ. Thuốc có hiệu quả nhất hiện nay đang được sử dụng là globulin miễn dịch botulism dùng đường tiêm tĩnh mạch (Botulism Immune Globulin Intravenous Human – BIG – IV). Kháng độc tố C. botulinum được chiết xuất từ ngựa cũng thường được sử dụng với liều 50.000 – 100.000 đơn vị. Khi đã có biểu hiện suy hô hấp, hết sức chú ý các dấu hiệu ho khạc, thở gắng sức bằng các cơ hô hấp phụ... để có chỉ định đặt ống nội khí quản cho thở máy. Tiên lượng của bệnh nhiễm C. botulinum thì tuỳ mức độ liệt cơ. Nếu đã liệt nhiều cơ, nhất là cơ hô hấp phải thở máy, tỷ lệ tử vong có thể tới 60 – 70%.

Làm sao phòng ngừa?

Dự phòng nhiễm C. botulinum chủ yếu là ăn chín uống sôi, không ăn các thức ăn nghi ngờ ôi thiu hoặc cất giữ quá lâu. Khi mua tất cả các loại thực phẩm có bao bì đóng gói, trong đó có thực phẩm đóng hộp, nên đọc kỹ hạn dùng, số đăng ký chất lượng sản phẩm, cơ sở sản xuất... để thu nhận thông tin và phát hiện hàng giả, hàng kém chất lượng. Một số loại đồ hộp được tân trang, sửa hạn dùng rất tinh vi. Dù còn hạn dùng cũng không mua, ăn các loại đồ hộp có vỏ thủng, vỡ, móp méo, gỉ sét, phồng lên, thực phẩm trong hộp đã mốc, mất màu sắc tự nhiên hoặc đổi mùi.

Nên mua thực phẩm đóng hộp bán ở các siêu thị hoặc các cửa hàng lớn vì ở đó có chế độ bảo quản đúng cách, tuân thủ các quy định về vệ sinh an toàn thực phẩm. Trường hợp thực phẩm đóng hộp trong điều kiện có thể dùng được nhưng còn nghi ngờ, nên luộc sôi, đun nóng kỹ trước khi ăn.

TS.BS Vũ Đức Định, Trưởng khoa hồi sức tích cực, bệnh viện E Trung ương

Read more »

Ép chín sầu riêng bằng thuốc ‘lạ’

Để sầu riêng nhanh chín, người trồng và các thương lái nhúng vào thùng nước đã pha sẵn thuốc, có nguy cơ gây bệnh cho người sử dụng.

Sau nhiều lần thuyết phục, những ngày đầu tháng 10-2013, chúng tôi được anh N.V.D (kinh doanh trái cây) đồng ý đưa đi về huyện Krông Pắk, tỉnh Đắk Lắk - nơi được mệnh danh là thủ phủ sầu riêng của Tây Nguyên - để thu mua hàng.
Từ lâu, sầu riêng Krông Pắk đã có thương hiệu trên thị trường không chỉ vì diện tích trồng lớn mà sản phẩm vốn thơm ngon, ít trái lép… Chính vì vậy, anh D. dù kinh doanh sầu riêng ở tận Hải Phòng nhưng vẫn thường xuyên vào đây gom hàng về bỏ lại cho những cửa hàng bán lẻ ở các tỉnh phía Bắc.
Khi chúng tôi tới, gia đình ông H.T.N (xã Ea Yông, huyện Krông Pắk) đang tất bật nhúng từng trái sầu riêng vào một thùng nước đã pha sẵn thuốc. Tháo vội đôi găng tay, ông N. mời chúng tôi vào nhà rồi mang một trái sầu riêng ra mời, kèm lời trấn an: “Mấy chú yên tâm, trái này tôi vừa mang ngoài vườn vào, nó chín cây chứ không nhúng thuốc đâu”.
Sau khi thưởng thức vài múi sầu riêng, chúng tôi ra sân phụ giúp gia đình ông N. chuyển hàng lên xe. Ông N. lấy thêm một chiếc thùng (loại dùng đựng sơn nước) đổ nước quá nửa rồi cho vào một loại thuốc có màu trắng đục. Theo quan sát của chúng tôi, thuốc này được đựng trong một chai nhựa có nhãn hiệu “Trái chín”. Sau khi nhúng vào thùng nước, sầu riêng được xếp lên xe, dùng bạt phủ kín. Tôi với tay loại ra 2 trái sầu riêng còn xanh và hỏi: “Trái này làm sao chín mà sắp lên xe?”. Ông N. cười bảo: “Đúng là nhân viên mới, chú không biết đó thôi. Sầu riêng đã nhúng vào nước có pha “Trái chín” thì dù xanh cỡ nào, khoảng 3-4 ngày sau đều chín đồng loạt. Chú yên tâm đi!”.

Sầu riêng được nhúng vào thùng nước đã pha sẵn thuốc.

Theo ông N., ở Krông Pắk, hầu như nhà nào cũng trồng sầu riêng nên không tiêu thụ tại đây mà bán cho thương lái chở đi các tỉnh phía Bắc hoặc TP HCM. Trong khi sầu riêng chín lác đác thì thương lái lại muốn mua đầy xe tại một vài nhà vườn để tiết kiệm chi phí. Điều này dẫn đến tình trạng người trồng thu hái ồ ạt rồi ngâm thuốc cho chín đồng loạt. Nếu người trồng không kịp xử lý, thương lái vẫn gom hàng, sau đó thuê kho bãi tại chỗ để ép cho chín rồi vận chuyển đi khắp nơi tiêu thụ.
Ông Lê Văn Thành, Chi cục phó Chi cục Bảo vệ thực vật tỉnh Đắk Lắk, cho biết “Trái chín” không có trong danh mục thuốc bảo vệ thực vật, đồng nghĩa không được phép lưu hành sử dụng. Còn về nguy cơ của chất này gây bệnh tật cho người sử dụng ở mức độ nào, cần phải chờ kết quả kiểm định thành phần hóa chất mới biết.
Theo một cán bộ chi cục, ngoài “Trái chín”, nhiều nhà vườn và thương lái còn sử dụng thuốc có tên Carbendazim và Tebuconazole để ép sầu riêng mau chín. Đây là loại hóa chất diệt nấm theo phương thức lưu dẫn thuộc nhóm cực độc. Chúng phân hủy chậm và có nguy cơ gây bệnh cho người sử dụng.

“Bằng mắt thường, người mua không thể phân biệt được sầu riêng đã qua xử lý thuốc. Người nào tinh ý cũng chỉ phân biệt được khi đã mua về và tách ra ăn. Sầu riêng có nhúng thuốc “lạ” sẽ khó tách rời từng múi, cơm hơi sượng, màu nhạt…” - anh D. cho biết.

Theo Cao Nguyên (Người Lao Động)

Read more »

Cốc, đĩa, bát giấy: Đựng đồ nóng bị thôi nhiễm hóa chất

Theo PGS. TS Nguyễn Duy Thịnh, Viện Công nghệ sinh học và Công nghệ thực phẩm (ĐH Bách Khoa Hà Nội), các loại cốc, đĩa, bát giấy dùng một lần đang rất được chuộng vì tiện, rẻ tiền nhưng chỉ nên dùng đựng đồ nóng ở ngưỡng 40 độ C.

Rất phổ biến ở nước ngoà

Chị Thục Trinh (Quan Nhân, Hà Nội) cho biết, dịp họp lớp vừa qua cánh phụ nữ chỉ phải lo mua đồ ăn sẵn ra ngoại thành, thoải mái ăn uống, vui chơi, ăn xong rác và cốc, đĩa, bát giấy đùm cả vào các túi nilon, vứt vào thùng rác, không tốn thời gian, công sức mang vác, rửa dọn. Tiện lợi, rẻ tiền (chỉ 10.000 - 15.000 đồng/20 chiếc) nên cốc, đĩa, bát giấy rất được ưa chuộng.

Theo PGS.TS Nguyễn Duy Thịnh, cốc, đĩa, bát giấy dùng một lần rất phổ biến ở nước ngoài, nhưng ở Việt Nam mới phát triển mạnh. Khi sản xuất cốc, đĩa giấy, nhà sản xuất phải phủ chất chống thấm bằng paraphin (nến, sáp ong), để đồ giấy không bị mủn, thấm nước. Chất này rất rẻ (thường dùng để sản xuất bao bì truyền thống gói thực phẩm), được tráng một màng rất mỏng mặt trong, rồi mới cho vào máy dập thành cốc, đĩa, bát giấy để chống thấm. Vì vậy sử dụng cốc, đĩa giấy đựng thức ăn khô, lạnh khá an toàn. Tuy nhiên, nếu sử dụng cốc, đĩa giấy để đựng đồ nóng, nước sôi sùng sục thì cần phải thận trọng.

Người tiêu dùng nên chọn các loại cốc, đĩa, bát giấy của các hãng có uy tín, đã được kiểm định về chất lượng để bảo vệ sức khỏe. Ảnh: Hà Dương.

Đựng đồ nóng dễ thôi nhiễm
Giải thích về việc này, PGS.TS Nguyễn Duy Thịnh cho biết: Ở nước ngoài, cốc, đĩa, bát giấy thường dùng nhựa PE chống thấm. Ở Việt Nam nhiều doanh nghiệp sử dụng nhựa PVC hoặc giấy có tráng lớp nhựa chống nước bên ngoài hoặc giấy keo bền nước. Loại giấy tráng nhựa chống thấm có thể kém bền, nhưng vì có nhựa phủ ngoài nên chịu được nước. Với nhựa PVC, nếu nhà sản xuất không dùng nhựa và keo tốt, quy trình gia công không đảm bảo tiêu chuẩn chất lượng thì cốc, đĩa, bát dùng một lần sẽ gây ra tình trạng bong, sun, thôi nhiễm hóa chất lẫn vào đồ ăn thức uống, ảnh hưởng tới sức khỏe.
Với sản phẩm cốc, đĩa giấy bình thường, PGS.TS Nguyễn Duy Thịnh khuyến cáo chỉ nên sử dụng ở nhiệt độ khoảng 400C. Riêng những sản phẩm cốc, đĩa giấy ghi rõ có khả năng đựng được đồ ăn nóng thì cũng không nên sử dụng thực phẩm hay nước uống ở nhiệt độ trên 70 độ C vì chúng được trộn phụ gia chống thấm nước có sử dụng keo chứa melamin, phenol... lớp tráng chống thấm tốt, không bị hòa tan ở nhiệt độ 40 - 700C. Khi đựng thực phẩm sôi sùng sục thì lớp màng chống thấm có thể bị chảy ra, hòa tan ở nhiệt độ cao.
Với loại cốc, đĩa, bát giấy trắng tinh người tiêu dùng cũng không nên quá e ngại, bởi đó là do nhà sản xuất dùng bột giấy trắng để sản xuất. Người sử dụng nên cẩn thận với loại cốc, đĩa, bát giấy để lâu có thể bị ẩm mốc, vi trùng, vi khuẩn sẽ gây bệnh. Nên chọn các loại cốc, đĩa, bát giấy của các hãng có uy tín, đã được kiểm định về chất lượng và tuân thủ theo hướng dẫn sử dụng của nhà sản xuất, tránh sản phẩm trôi nổi, không nhãn mác.

Nên dùng cốc nào? Cốc inox không gỉ: Các nguyên tố kim loại khá ổn định nhưng không nên đựng cà phê, nước cam vì sẽ bị hòa tan. Cốc nhựa không nên đựng nước nóng, nước sôi vì chất hóa học dễ bị hòa tan trong nước, hại cho sức khỏe. Cặn bám trong cốc cũng tích lũy, sinh vi khuẩn. Cốc men đẹp nhưng lớp men dễ giải phóng kim loại nặng như chì. Do đó không nên đựng đồ nóng, đồ có tính kiềm, axit cao. Cốc thủy tinh là an toàn nhất, nên dùng loại bề mặt trơn bóng, dễ rửa, vi khuẩn, chất cặn ít bám vào cốc. Cốc gốm sứ giữ nhiệt an toàn, có thể dùng đựng đồ nóng.

Theo Trà Giang (Gia đình & Xã hội)

Read more »